Witaj! Rejestracja

Źródła kultury i literatury europejskiej


Kultura i literatura europejska wypływa z dwóch źródeł: Biblii i mitologii greckiej. W polskiej kulturze Pismo Święte pojawiło się w 966 roku, wraz z przyjęciem chrześcijaństwa. Od tego czasu kształtowało się zarówno duchowe oblicze człowieka, jak i wpływało na literaturę i sztukę. Właśnie z Biblii wyrosło wiele gatunków literackich, takich jak np. treny, kazania, przypowieści, psalmy. W piśmiennictwie polskim najsłynniejszym autorem trenów był Jan Kochanowski. Swe żałobne wiersze napisał po śmierci córki, Urszuli. To wydarzenie było dla niego głębokim, duchowym wstrząsem. Treny Kochanowskiego to cykl pełen żalu i rodzicielskiej rozpaczy, ale też przesiąknięty głębokim, renesansowym humanizmem. W epoce renesansu powstało także wiele przekładów Księgi Psalmów, zbioru 150 pieśni religijnych, które tradycja przypisuje królowi Dawidowi. Autorem najbardziej znanego przekładu jest Jan Kochanowski. Jego dzieło jest prawdziwie mistrzowskim popisem sztuki poetyckiej, ze względu na kunsztowną i urozmaiconą formę i bogactwo wyrażonych treści religijnych. Z najnowszych przekładów biblijnych psalmów warto wspomnieć Księgę Psalmów Czesława Miłosza. Tłumaczenie Miłosza oparte jest na hebrajskim oryginale, a autor używa nie strofy, a biblijnego wersetu, podobnie jak było w dwóch najstarszych polskich tłumaczeniach psałterza: Psałterzu floriańskim z końca XIV w. i Psałterzu puławskim z XV w. W epoce baroku mamy do czynienia z licznymi parafrazami psalmów. Celował w nich Mikołaj Sęp Szarzyński, autor zbiorku Rytmy, abo wiersze polskie, będącego świadectwem religijnego wstrząsu i nawrócenia się autora na katolicyzm.
Epoka romantyzmu przynosi ideę mesjanizmu, czyli przeświadczenie, że cierpienia Polski, będącej „Chrystusem narodów”, mają zbawić inne narody. Do tej idei nawiązują utwory uznawane za „ewangelię mesjanizmu” czyli Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego Mickiewicza i Anhelli Słowackiego. Także Dziady cz. III Mickiewicza są utworem inspirowanym przez Biblię. Zmagają się tu siły zła, reprezentowane przez Nowosilcowa i jego otoczenie, z siłami dobra, które reprezentują uwięzieni polscy spiskowcy. Konrad w swej samotnej ale pełnej poświęcenia walce, porównany zostaje do Samsona, który wstrząśnie światem. Mówiąc o Samsonie w odniesieniu do Konrada z III cz. Dziadów nie można zapomnieć o innym, tym razem mitologicznym olbrzymie, wiązanym z tym literackim bohaterem. Jest nim Prometeusz. Mówi się o prometejskim buncie Konrada i prometejskim poświęceniu, a wreszcie o postawie prometejskiej. Konrad buntuje się wobec Boga w imię dobra własnego narodu, jak Prometeusz w imię szczęścia ludzkości: obaj nie wahają się przed jakimikolwiek cierpieniami. Chcą za wszelką cenę osiągnąć cel. Na omawianym przykładzie widać wyraźnie, jak twórcy korzystają z dwóch ważnych źródeł: mitologii i Biblii. Często w obrębie jednego dzieła spotykają się motywy biblijne i mitologiczne – dochodzi do wielkiej syntezy kultur. Cierpienie narodu polskiego zostanie wynagrodzone ostatecznym zwycięstwem i wolnością. Oba widzenia: Konrada i Księdza Piotra, mają wymiar mistyczno-religijny. Konrad w scenie Wielkiej Improwizacji musi walczyć z siłami zła, które chcą go popchnąć do bluźnierstwa. Od tej walki zależy jego życie.
Walka dobra ze złem obecna jest także w innym romantycznym dramacie: Nie-Boskiej Komedii Krasińskiego. Ostatnie słowa pokonanego wodza obozu rewolucyjnego, Pankracego: „Galilejczyku, zwyciężyłeś!” to wyraz pokory romantycznego poety wobec Boga i jego wielkości. Także utwory europejskiego romantyzmu nawiązują do tematyki biblijnej. Tak jest w przypadku Fausta Goethego, gdzie przedstawiony został problem zaprzedania duszy diabłu w zamian za wieczną młodość i nieograniczoną wiedzę.
W okresie modernizmu wzrosło u twórców zainteresowanie negatywnymi bohaterami biblijnymi. Oskar Wilde stworzył dramat Salome, w którym przedstawił historię występnej córki Herodiady, która zażądała głowy Jana Chrzciciela. W polskiej literaturze wiele miejsca poświęcono osobie szatana, Lucyfera i wizji apokalipsy. Jan Kasprowicz z ogromną ekspresją i dynamizmem opisywał w swych Hymnach, np. Dies irae, przerażające wizje Sądu Ostatecznego. Stanisław Przybyszewski z kolei w swojej prozie pt. Requiem aeternam dokonał stylizacji na biblijną Księgę Rodzaju, gdzie przypisywał erotyzmowi siłę, która stworzyła kosmos.
Prócz tego w polskiej literaturze występują liczne nawiązania do powieści biblijnych i Ewangelii. Na Ewangelii oparty jest poemat Czesława Miłosza Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada, zaś na motywach drogi krzyżowej oparta jest szesnastowieczna Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka.
Mamy też w naszej kulturze wiele wierszy, których twórcy wysławiają dobro i wielkość Boga, takich jak: hymn Czego chcesz od nas, Panie Jana Kochanowskiego, czy Pieśń świętojańska o sobótce. Epoka średniowiecza przyniosła z kolei wiersze na cześć Matki Boskiej, takie jak: Bogurodzica lub Żale Matki Boskiej pod krzyżem.
Nie sposób wymienić wszystkich twórców na których wpłynęła Biblia. Żeby uzmysłowić sobie jak głęboko weszła ona do naszej kultury, warto wspomnieć o licznych cy...


.doc   Zródła kultury i literatury europejskiej.doc (Rozmiar: 34 KB / Pobrań: 24)
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
     Forumeria.pl - Najlepsze forum w Polsce
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
Odpowiedz

[-]
Szybka odpowiedź

Disable AutoMedia embedding for this link.   MP3 Playlist

Weryfikacja przeciw botom
Zaznacz pole wyboru znajdujące się poniżej. Ten proces pozwala chronić forum przed botami spamującymi.

Podobne wątki
Wątek: Autor Odpowiedzi: Wyświetleń: Ostatni post
  CZŁOWIEK - JEGO RADOŚCI, PRAGNIENIA, NIEPOKOJE W WYBRANYCH UTWORACH LITERATURY STAROP brunet 0 1,299 11-03-2010, 16:34
Ostatni post: brunet
  Romantyczny i pozytywistyczny sens patriotyzmu na wybranych przykładach z literatury brunet 0 494 10-17-2010, 10:35
Ostatni post: brunet
  Jakie rodzaje i gatunki występują w literaturze Oświecenia. Jakie są ich źródła i cze brunet 0 505 10-15-2010, 07:59
Ostatni post: brunet
  Praktyczna filozofia Jana Kochanowskiego i jej źródła brunet 0 458 10-15-2010, 07:49
Ostatni post: brunet
  Etos rycerza na podstawie przykładów z literatury polskiej i obcej brunet 0 805 10-15-2010, 07:36
Ostatni post: brunet

Użytkownicy przeglądający ten wątek:

1 gości