Witaj! Rejestracja

starozytnosc - antyk - ściąga


Kultura starożytnej Grecji i Rzymu. W dziejach kultury greckiej wyróżniamy epokę niepodległościową, zakończoną w 338 r. przed Ch., (rok bitwy pod Cheroneą) lub w 333 r., (roku bitwy pod Issos). Państwo Aleksandra Wielkiego nie było już niepodległą Grecją. W epoce niepodległości wyodrębnia się: - okres archaiczny, od czasów bajecznych do początku wojen grecko-perskich (zburzenie Miletu w 494 r.), - okres klasyczny, wiek V i IV przed Chr. Po okresie Grecji niepodległej mówi się o: - dobie hellenistycznej (od panowania Aleksandra Wlk do początków cesarstwa rzymskiego, tj. do 30 r. przed Chr.), - dobie cesarstwa rzymskiego. - po upadku Rzymu nastąpiła epoka bizantyjska. W szczegółowej periodyzacji, biorąc pod uwagę: literackie widzenie świata i człowieka, typowość uprawianych w danej epoce gatunków literackich i postawy twórców literatury można wyodrębnić następujące okresy:- wiek IX - VI okres archaiczny - przewaga poezji epickiej i lirycznej - wiek V - IV okres klasyczny - przewaga poezji dramatycznej, rozwój prozy literackiej i naukowej (filozofii, historiografii, wymowy) -wiek III - I okres hellenistyczny - zretoryzowanie prozy, nasycenie literatury uczonością i erudycją, ale i narodziny literatury popularnej skierowanej do szerokich kręgów odbiorców -wiek I - II okres rzymski - przewaga wtórnej, naśladującej, ale wysoce artystycznej prozy, narodziny literatury chrześcijańskiej, szeroko adresowanej, popularnej i moralizującej -wiek II - V okres chrześcijański - schyłek literatury pogańskiej i jej ostatnie osiągnięcia poetyckie (epopeja, epigram), rozwój literatury popularnej (romans), rozwój artystyczny i filozoficzny literatury chrześcijańskiej, pojawienie się literatury pastiszu. -Mitologia: Słynne mity MIT jest opowieścią o stałej warstwie fabularnej wyrażającej wierzenia danej społeczności. Mit wyraża emocje - najczęściej zbiorowe, np. lęk, niepokój, podniecenie, radość. To, co niejasne, chwiejne,
nieokreślone, otrzymuje wyraz i kształt w opowiadaniu mitycznym; np. przemienność pór roku zostaje przekształcona w barwną fabułę i uzyskuje motywację przyczynową w postaci bóstw uosabiających siły przyrody. Dzięki mitycznym formom myślenia to, co niejasne, zostaje wyjaśnione i przybliżone. Mity pełniły funkcje poznawcze - umożliwiając interpretację zjawisk przyrody; światopoglądowe - jako podstawa wierzeń religijnych; sakralne - poprzez powiązanie z kultem bóstw i rytualnych obrzędów; Głównymi bohaterami mitów są bogowie, demony i herosi, tj. ludzie obdarzeni nadprzyrodzonymi właściwościami, półbogowie (niekiedy zrodzeni ze związku bóstwa i człowieka). Mit tworzy świętą przestrzeń - miejsce, na którym żyją bogowie (np. Olimp). M Narodziny świata (kosmogonia) - z Chaosu (otchłani, bezkształtnej masy, mieszaniny powietrza, ziemi, wody i ognia) powstał Dzień, a wraz z nim Jasność i Radość. Z niego też wyłoniła się Gaja (Ziemia) w otoczeniu Eteru, Uranos (Niebo), Tartaros (Podziemie) - będące jednocześnie i żywiołami, i istotami boskimi oraz Eros, przyczyna sprawcza wszelkiego rozwoju i rozmnażania.. 4. Rodzaje i gatunki literackie mające swój rodowód w starożytnej Grecji . Epika – Eposy Homera oraz epopeje późniejsze, cechy gatunkowe HOMER - najwybitniejszy epik helleński. Ślepiec, wędrowiec. Kwestia homerycka- spór o autorstwo Iliady i Odysei. Pozostawił podział na rodzaje (epika (epopeja (epos) , liryka(wiersze liryczne) i dramat (tragedie i komedie)) i gatunki literackie. Ważną funkcję w realistycznym obrazowaniu pełnią też EPOSY napisane HEKSAMETREM. STYL EPOSU jest podniosły, obfituje w drobiazgowe opisy ważnych przedmiotów i sytuacji; - "Iliada" i "Odyseja" Homera (epopeje greckie), "Eneida" Wergiliusza (epopeja rzymska) - utwór epicki, pisany wierszem lub prozą, ukazujący wszechstronnie i szczegółowo życie narodu (społeczeństwa) w przełomowym momencie historycznym; charakterystyczne jest wprowadzenie bogatego tła obyczajowego, realizm przedstawienia, wielowątkowość akcji pozwalająca ogarnąć wiele środowisk i odzwierciedlić wszechstronnie życie społeczeństwa; "Iliada" Achilles heros grecki obraził się na Agamemnona- głównodowodzącego wojsk greckich za odebranie panienki - Bryzjdy. Wycofał się z walki. Trojanie zaczęli mieć przewagę. Przyjacielowi Patroklesowi odmówił i nie wrócił do walki, ale dał mu swoją zbroję. Patrokles zginął z ręki Hektora. Gdy Achilles dostał od Hefajstosa nową zbroję, zabił Hektora. Najwyższa wartość: męstwo, waleczność, bohaterowie wyolbrzymieni, skazani na walkę przez bogów, którzy zaplanowali przebieg. Bogowie ingerują w walkę. Hektor i Achilles kierują się moralnością bogów - gniew, przekleństwo, zemsta, obraza, zniechęcenie. Nawiązanie - Przekłady fragmenty:Jan Kochanowski (3 księgi),Lucjan Rydel, Juliusz Słowacki, Słowacki, Tetmajer., całość w XVIII- Ksawery Dmochowski, Stanisław Staszic. Postecie wykorzystał Kochanowski w "Odprawie posłów greckich". "Odyseja" - Wybuchła wojna Trojańska, Penelopa urodziła syna Odyseuszowi - Telemacha. Odys udawał szaleńca ale się nie udało i poszedł na wojnę. Myślał że za 2 tygodnie wróci, bo Troja padła. Wracał 2 lata , różne przygody: w jaskini cyklopa. 2 zjadł reszta uciekła. Król Wiatrów Eol dał mu worek z wiatrami. W kraju Lajstrygonów obrzucono go kamieniami- ledwo przeżył. Potem czarodziejka Kirke zamieniła ich w świnie. Odys miał odtrutkę. Zmusił ją do zmiany w ludzi. Żyli tam rok. Terezjasz przepowiedział mu dalszą tułaczkę. Na wyspie syren przywiązany do masztu słuchał. Na wyspie Hekiosa zjedli święte krowy. Okręt się rozbił, Odys przeżył, znalazła go nimfa Kalipso. Został 7 lat. Gdy płynął do domu Posejdon przypomniał sobie klątwę cyklopów i rozbił okręt. Znalazła go córka króla Alkinosa Nauzykaa. powiedział swoje dzieje i pozwolił wrócić. Zamieniony w starca, stanął do walki o rękę Penelopy. Przestrzelił 12 toporów. Zrobił i opadły z niego łachmany. Rozpoznany przez żonę i Telimacha. . Wracał 10 lat, bogowie o tym decydowali. Odys nie różni się od bogów. Nie ma etyki. Chciał wracać do domu.
Porównanie "Iliady" i "Odysei" - po 24 pieśni "I"- 50 dni, powst. IX-VIIIw, napis. VI p.n.e. - epizod z oblężenia Troi z wojny 10 letniej, "O" 40 dni, powrót Odysa po 10 letniej tułaczce. "Koń Trojański". "I" - epopeja bohaterska, batalistyczna, "O" - fantastyczna, przygodowa. WERGILIUSZ "ENEIDA" Dzieje najmłodszego króla Troi Priama- Eneasza. Poetycki opis wędrówki Eneasza z Troii do Italii. Jest jakby kontynuacją "Iliady". b) Liryka – Poeci antycznej Grecji i Rzymu i gatunki liryki (twórcy, pieśni…) LIRYKA GRECKA SAFONA - Poetka starożytnej Grecji, autorka pieśni weselnych, hymnów, modlitw, pieśni miłosnych, opiekunka dziewcząt.
"Pożegnanie" wiersz opisuje klimat domu Safony. Życie dziewcząt było beztroskie, pogodne, pełne przepychu, wesela, tańca, miłości. Safona uważała, że najważniejszymi wartościami w życiu są: śpiew, taniec i miłość "Pogarda dla nieznającej poezji" - wyraża pogardę dla beztalencia. W formie liryki pośredniej wyraża uznanie dla siebie. " Nie zrywałaś róż Pierii" - nie otarła się o sztukę. Buduje swój pomnik chwały. Bezrymowa, meliczna- śpiewna, zwrotka saficka -4 wersowa. Poezja refleksyjna i miłosna, styl wysoki. TYRTEUSZ-VII p.n.e. "Rzecz to piękna" - tematyka patriotyczna, ukazał piękno śmierci w obronie ojczyzny "Rzecz to piękna dla ojczyzny zginąć" - kto się tego zlęknie, okryje hańbą siebie i swoją rodzinę. Styl oratorski. Ten sposób myślenia przeniknął do współczesności i nazywany motywem poezji tyrtejskiej. Przewija się praktycznie we wszystkich epokach. ANKREONT- VI p.n.e. "Słodki bój"- pieśń skierowana do służącego, aby podmiot liryczny mógł wygrać "na pięści" z Erosem, greckim bogiem miłości. Język prosty, styl średni, charakter zabawy, z dystansem. Wiersze liryczne, pieśni biesiadne, wiersze fraszkowate. Jest to różnorodność gatunkowa. piewca wina i miłości, twórca wierszy lirycznych sławiących uroki życia oraz pieśni biesiadnych wyrażających pochwałę miłości i wina. Utwory o takich motywach (topos miłości) nazywają się anakreontykami. "Słodki bój", "Igraszki", "Piosenka", "Anonim/Anakreontyk". LIRYKA RZYMSKA HORACY- poeta liryczny Rzymu; zwał swoje utwory Carmina tj. pieśni - póˇniej zostały one nazwane odami. Świat poetycki Horacego jest pełen słońca i pogody, mądrej refleksji i spokoju. Jego liryki można podzielić na: a) ze względu na temat 1. Liryki patriotyczno- obywatelskie; 2. Refleksyjne; 3. Biesiadne; 4. Autotematyczne ( o poezji) b) ze względu na ukształtowanie monologu poety 1. Liryka inwokacyjna (w II osobie) - zwraca się do kogoś; 2. Liryka wyznaniowa ( I osoba) - wyznaje swoje uczucia. "O CO POETA PROSI APOLLINA" Prośba skierowana do Apollina o zdrowie, życie zgodne z naturą, nie troszczenie się o jutro "carpe diem", łagodna starość. Poeta nie pragnie dóbr materialnych, chce cieszyć się tym co ma. Poezja Horacego to poezja pełna refleksji, szukająca w filozofii pomocy moralnej. Łączy poeta epikureizm i stoicyzm.EPIKUTEIZM- carpe diem! - chwytaj dzień, ciesz się każdą chwilą.STOICYZM- nakazywał zachowanie równowagi ducha w szczęściu i nieszczęściu .Od Arystotelesa zaczerpnął poeta ideę "złotego środka""EXEGI MONUMENTUM AERE PERENNIUS" ("Stawiłem sobie pomnik trwalszy niż ze spiżu").
W tym utworze autor oceniając swoje życie, dochodzi do wniosku, iż poprzez swą twórczość pozostanie niezapomniany w pamięci potomnych, że mimo iż umrze, każdy będzie o nim zawsze pamiętać. To właśnie jest dla Horacego typ pomnikiem, a on sam świadomy był swojej poetyckiej wielkości, co wyraża słowami : "non omnis moriar" ("nie wszystek umrę") Dramat – geneza, rozwój i cechy dramatu antycznego. Antygona – porównanie dramatu antycznego i Szekspirowskiego.SOFOKLES "ANTYGONA" Antygona córka Edypa, rozmawia z siostrą Ismeną o śmierci braci Antygona chce grzebać brata Polinejkesa wbrew zakazowi Kreona. Grzebie za co zostaje zamurowana. Postacie: (Antygona, Ismena, Kreon, Hajmon, Eurydyka, Terezjasz, Strażnik, Posłaniec, Chór ).W tym utworze najbardziej istotny jest konflikt, starcie się dwu przeciwnych sił, dwu przeciwnych racji. Argumenty Kreona, uzasadniające jego rozkaz, wydają się być słuszne. Jednak głęboko ludzkie i szlachetne są też racje Antygony. Kreon zakazuje pogrzebać ciało Polinejkesa, zostawia go na pastwę psów i sępów. Kreon był władcą despotycznym i bezwzględnym, który nie znosił sprzeciwu. Polinejkesa uważał za zdrajcę kraju, postanowił go ukarać. Antygona zdecydowała pogrzebać ciało brata, dokonała "świętej zbrodni"- złamała rozkaz Kreona - kierowała się w swym postępowaniu uczuciem " współkochać przyszłam , nie współnienawidzić". Antygona była wierna swym ideałom , zbyt kochała brata, nie mogła skazywać go na wieczną tułaczkę i cierpienia. Gdy Kreon za jej postępek skazał ją na śmierć , nie prosiła go o przebaczenie , okazała swą niezłomność. Gdy Kreon dowiedział się, że lud stoi po stronie Antygony, pyta: "Lud mi dyktować będzie co mam czynić? Mam więc dla innych państwa czy dla siebie?"- był despotą i tyranem. Cechował go "daltonizm moralny". Antygona do końca pozostała wierna prawom boskim i sobie. Kreon i Antygona dopuścili się "hybris" zgrzeszyli pychą i zostali ukarani. Utwór Sofoklesa jest ostrzeżeniem, a zarazem rozwinięciem stwierdzenia, że "pycha przychodzi przed upadkiem" i gubi ludzi. Zrozumiał to wreszcie Kreon, bo jej przypisał skutki swojego postępowania "Marne to państwo, co li panu służy""KRÓL EDYP" Oparty na mitach tebańskich o Edyp zabija ojca Lajosa i żeni się z matką Jokastą bo rozwiązuje zagadkę Sfinksa. Jego synowie mieli dzielić się tronem, zginęli w bratobójczych walkach. Władzę obejmuje brat Jokasty Kreon. Postacie: (Edyp, Lajos, Jokasta, Sfinks, Kreon.). Wiara w fatum - determinizm- los człowieka jest przeznaczeniem DRAMAT SATYROWY - chór występował w kostiumach przedstawiających satyrów (selenów) tj. towarzyszy Dionizosa, który wg. legendy prowadził wesoły tryb życia, grając, tańcząc i śpiewając przy winie, często w towarzystwie nimf.




5. Filozofia, poglądy filozoficzne starożytnych Greków i szkoły filozoficzne. Główne szkoły i prądy umysłowe powstały w VI i V wieku p.n.e. Cynicy - grecka szkoła filozoficzna (V/VI w p.n.e. - IV w n.e.) głosząca w etyce ideał cnoty jako życia zgodnego z naturą i ideał mędrca kierującego się tylko rozumem, nie uznającego żadnych ogólnie obowiązujących wartości, norm, praw ani autorytetów.Cynizm - postawa wyzywającego, pogardliwego odrzucenia ideałów i autorytetów uznawanych w danej grupie. Brak poszanowania dla ogólnie przyjętych norm. Epikureizm - szkoła filozoficzna stworzona przez Epikura (341-270 p.n.e.), który uznawał za cel życia rozważne dążenie do przyjemności i szczęścia. Radość życia, korzystanie z uciech i piękna świata; uwolnienie ciała od bólu i ducha od niepokoju - to zasadnicze zalecenia tej filozofii. (“Trzeba wyzwolić się ze strachu bogów i śmierci”; “Straszną rzeczą jest konieczność, ale nie ma żadnej konieczności żyć w konieczności”; Bezmyślnych wyzwala ze smutków czas, mądrych - logika”; “Carpe diem” - chwytaj dzień, ciesz się chwilą.) Stoicy - szkoła filozoficzna założona przez Zenona z Kition (IV - III) w. p.n.e.), uwagę jej przedstawicieli przykuwała problematyka etyczna, wysoko cenili zachowanie wewnętrznego spokoju, hartu i opanowania. Twierdzili, że szczęście zapewnia cnota, a tę osiągać można poprzez życie zgodne z naturą, która jest harmonijna, bo stworzona przez boga. W ten sposób ideałem człowieka był mędrzec, którego cechuje: powaga, trzeźwość, rygoryzm i umiarkowanie Stoicyzm to postawa życiowa polegająca na zachowaniu spokoju, hartu ducha i opanowania w trudnych sytuacjach(znoszenie ze stoicyzmem niepowodzeń życiowych) Sceptycy - filozofowie, których zasadą naczelną było zachowanie dystansu wobec wszelkich zjawisk. Sceptycy zaprzeczali możliwości poznania prawdy oraz postulowali powstrzymanie się od osądów. Sceptycyzm to stanowisko odrzucające możliwość uzyskania wiedzy pewnej i uzasadnionej, w metodologii postulujące krytycyzm wobec twierdzeń naukowych przyjmowanych jedynie na mocy autorytetu (sceptycznie - nieufnie, niedowierzająco, powątpiewająco) Hedoniści - wyznawcy doktryny etycznej sformułowanej po raz pierwszy przez Arstypa z Cyreny, a powracającej wielokrotnie w dziejach filozofii, uznającej przyjemność (rozkosz) bądź unikanie przykrości za najwyższe lub jedyne dobro, cel życia i naczelny motyw ludzkiego postępowania. Sofiści - nauczyciele przygotowujący


.doc   starozytnosc - antyk - ściąga.doc (Rozmiar: 104 KB / Pobrań: 20)
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
     Forumeria.pl - Najlepsze forum w Polsce
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
Odpowiedz

[-]
Szybka odpowiedź

Disable AutoMedia embedding for this link.   MP3 Playlist

Weryfikacja przeciw botom
Zaznacz pole wyboru znajdujące się poniżej. Ten proces pozwala chronić forum przed botami spamującymi.

Podobne wątki
Wątek: Autor Odpowiedzi: Wyświetleń: Ostatni post
  MIT I JEGO STRUKTURA ściąga brunet 0 954 09-27-2010, 11:21
Ostatni post: brunet

Użytkownicy przeglądający ten wątek:

1 gości