Witaj! Rejestracja

Poradnictwo zawodowe


Problematyka wykonywania i wyboru pracy, kształcenia zawodowego, a więc i
poradnictwa zawodowego lokują się na przecięciu procesów i zjawisk życia społecznego i ekonomicznego, kultury, polityki i edukacji. Toczone w wymienionych obszarach dyskursy podnoszą i dookreślają tak istotne z punktu widzenia poradnictwa zawodowego kwestie jak: praca i jej rola w życiu społeczeństwa i państwa; praca w życiu pojedynczego człowieka; hierarchia zawodów i ról społecznych przedstawicieli poszczególnych profesji; drogi zdobywania zawodów i osiągania społecznych pozycji; rola szkoły w kształceniu zawodowym itp. Przebieg i charakter tych dyskursów, ich intensywności język ulegają ciągłym zmianom, które stają się szczególnie widoczne zwłaszcza w dobie gwałtownych przeobrażeń i wstrząsów społecznych, ekonomicznych i politycznych. W momentach takich poddawane są bowiem na ogół rewizji zarówno realne przejawy życia ludzi, społeczne organizacje i struktury, jak i dotychczasowe przewodnie idee kształtujące świadomość społeczną, a więc sposoby myślenia i wypowiadania się ludzi na temat istniejącej rzeczywistości. Wstrząsy i głębokie zmiany prowadzą często do destrukcji przyjmowanych dotychczas systemów wartości i uznawanych, zarówno pisanych jak i niepisanych norm, jak również do podważenia całego szeregu terminów i pojęć uważanych dotychczas za adekwatne dla opisu rzeczywistości. Okresy transformacji cechują się więc tym, że w różnych obszarach społecznego życia następuje czasem powrót do korzeni i źródeł, czasem przystosowanie się do nowych warunków, czasem konstruowanie rzeczywistości zupełnie nowej; można zatem powiedzieć, że mają miejsce procesy destrukcji, rekonstrukcji i konstrukcji.
1. Cele poradnictwa zawodowego i ich względna trwałość.
W wielu pracach sięgających do historii poradnictwa zawodowego zwraca się uwagę, iż powstało ono jako forma pomocy porządkująca rynek pracy. Zarówno przedsięwzięcia F.Parsonsa w Stanach Zjednoczonych, jak i współczesnych mu, czy późniejszych kierowników poradni zawodowych, biur pracy czy laboratoriów psychologicznych koncentrowały się na osiągnięciu dwóch konkretnych celów: prowadzeniu doboru zawodowego polegającego na wybieraniu jednostek predystynowanych do wykonywania zawodu oraz uprawianiu poradnictwa zawodowego czyli wybieraniu zawodów dla jednostek.
Przytoczone tu cele są nam dobrze znane i samo ich przypomnienie byłoby
niepotrzebne, gdyby nie to, że pomimo upływu czasu i zmiany w naszym kraju sytuacji politycznej, dość długo wydawały się one aktualne. Jednakże dopiero całościowe spojrzenie na nie, odsłonięcie kontekstów społecznych, ekonomicznych i ideologicznych umożliwia rozpoznanie ich sensu, a nie tylko samej treści.
Przyjrzyjmy się zatem czasom, w których rodziło się poradnictwo zawodowe.
2. Początki poradnictwa zawodowego
Wymienione wyżej cele poradnictwa zawodowego wyraźnie pokazują, iż powstanie jego wiązało się z określoną sytuacją ekonomiczno-polityczną, zaś jego powstania to okres wczesnego kapitalizmu i I wojny światowej, a więc okres rozwoju przemysłu(również wojennego), ale i rozwoju autonomicznych państw, okres wzrostu świadomości narodowej i klasowej.
W Polsce pozostającej pod zaborami, wraz z powstawaniem pierwszych fabryk, zaczynały się tworzyć organizacje oraz stowarzyszenia, które stawiały sobie za główny cel przygotowanie wszystkich, czyli ogółu do budowania wspólnego państwa. Idee pracy organicznej, pracy u podstaw jednoczyły elity intelektualne, działaczy społecznych, gospodarczych i oświatowych. Wyjaśniały i uzasadniały podejmowane działania, wprowadzały ład moralny i organizacyjny. Zagrożeniem dla tego ładu mogły być jednostki "nieszczęsne", źle ulokowane w strukturze społecznej, nie wykorzystujące swoich potencjalnych możliwości, pozostające poza nurtem pracy organicznej. Znalezienie więc właściwych ludzi na właściwe miejsca było zadaniem politycznym, organizacyjnym i moralnym. Działalność poradnicza zajmując się owym poszukiwaniem prowadzona była w takiej rzeczywistości społecznej, w której zarówno zadania przypisane poszczególnym placówkom, jak też ich lokata w społecznej strukturze, była w miarę stabilna, dobrze zdefiniowana i powszechnie akceptowana. U podstaw organizacji życia społecznego znajdowało się bowiem przekonanie o możliwości jednoznacznego rozgraniczenia na to, co dobre, a co złe, co moralne, a co niemoralne, co prawdziwe, a co nieprawdziwe. Organizacja społeczeństwa polegała na dość przejrzystym podziale funkcji przypisanych poszczególnym grupom społecznym, osobom, urzędom itp. Zadaniem władz i instytucji społecznych było utrzymanie równowagi pomiędzy działalnością poszczególnych członów życia społecznego. Stąd działalność poradnictwa zawodowego spotykała się z pozytywną oceną władz. Służąc
jednostkom służyło jednocześnie państwu, wzmacniając istniejący porządek, względną równowagę, łagodziło napięcia i konflikty, było widocznym dowodem szlachetnej troski państwa, organizacji ekonomicznych i towarzystw naukowych o los ludzi bezradnych.
Nurt technologiczno – edukacyjny w poradnictwie socjalnym
Wielkie zmiany zachodzące we współczesnym świecie, jego skomplikowanie się w związku z pojawieniem się nowych technologii i wynalazków zainspirowały naukowców, zarówno tych, którzy przyczynili się do powstania owych technologicznych zmian jak i badaczy starających się poznać ludzką naturę i wyjaśnić zjawiska społeczne. Zarówno jedni jak i drudzy odrzucili z w swoich analizach naukowych nieracjonalne wyjaśnienia badanych zjawisk.
Zapoczątkowali tym samym wielki pozytywistyczny prąd myślowy. „Pozytywny” to nic innego jak realny, pożyteczny, pewny konstruktywny i ścisły „przeciwny temu co negatywne, urojone, jałowe, chwiejne, mgliste i destrukcyjne” .
Jeden z czołowych twórców pozytywizmu H.Spencer zwrócił uwagę na pięć głównych kryteriów doboru treści nauczania i wychowania, uważając, iż pomimo powinno ono uwzględniać „to co służy zachowaniu życia i zdrowia, to, co służy zdobywaniu środków utrzymania, to co służy wychowywaniu potomstwa, to, co służy utrzymywaniu kontaktów społecznych i jest potrzebne z punktu widzenia całości społecznej, i to, co stanowi odpoczynek i ozdobę życia” , a więc kryteria mające charakter tylko i wyłącznie charakter utylitarny i instrumentalny.
Pozytywistyczne hasła znalazły duży oddźwięk i akceptację w pracy polskich pedagogów i działaczy społecznych.
Dyskusje i programy polskich pozytywistów obracały się właśnie wokół „pracy organicznej od podstaw odrzucając wcześniejsze idealistyczno – mesjanistyczne „wzloty”.
Tak więc propagować zaczęto takie założenia wychowawcze jak: „przygotowanie młodzieży do praktycznego życia, prawa kobiet do średniego i wyższego wykształcenia, potrzebę kształtowania poglądu na świat opartego na postępach i osiągnięciach nauk” .
Objęcie młodzieży szeroką edukacją jak i stosunkowo wczesną opieką poradni zawodowych miało pełnić ważną funkcję. „Jeżeli więc szkoła nowoczesna nie szczędzi trudów i starań aby uwzględnić idywidualność ucznia, aż do chwili wejścia jego w życie, to wynika stą logicznie, że nie może jej być obojętnym dalszy rozwój tej indywidualności wychowanków w chwili wyboru zawodu, czyli innymi słowy, szkoła, ze względów indywidualno – pedagogicznych powinna domagać się systematycznego poradnictwa zawodowego” .
Pierwszymi instytucjami poradniczymi w Polsce były poradnie samokształceniowe, których działalność zainicjowało Biuro Porad Naukowych powstałe w ramach Uniwersytetu Ludowego im. A. Mickiewicza w Krakowie, i Biuro Porad dla Samouków, utworzone przy Uniwersytecie dla Wszystkich w Warszawie w roku 1906.
Prowadziły one poradnictwo biblioteczne, udzielały porad osobom dokształcającym się na poziomie ogólnym i zawodowym, poddawały wskazówki w zakresie techniki pracy umysłowej.
Inne rodzaje poradni to poradnie zajmujące się poradnictwem zawodowym. Poradnie te zlokalizowane były głównie w większych ośrodkach przemysłowych jak również na terenach wiejskich(prowadziły wtedy poradnictwo dla ludności wiejskiej).
Poradnictwo zawodowe w nowo utworzonych poradniach prowadzone było przede wszystkim z myślą o doborze „właściwych ludzi na właściwe miejsce”, przy zastosowaniu testów zapożyczonych z poradnictwa zachodniego, jak i opracowanych przez psychologów polskich: J.W Dawida, S. Baleya, M. Grzywak-Kaczyńską.
Poradnictwo zawodowe prowadzone było głównie przez psychologów. Udzielanie porad obejmowało najczęściej: 1. Wypełnienie kwestionariusza przez badanego ucznia, 2. Wypełnienie kwestionariusza przez nauczyciela, 3. Wypełnienie kwestionariusza przez lekarza szkolnego, 4. Indywidualne badanie lekarskie przez lekarza specjalistę w higienie zawodów, 5. Badanie psychotechniczne, 6. Analizę warunków ekonomicznych i rynku pracy, 7. Konferencję z uczniem i rodzicami
Pracownicy poradni zawodowych byli starannie wykształconymi specjalistami, prowadzili analizy swojej pracy, uczestniczyli w międzynarodowych konferencjach i kongresach, utrzymywali kontakty z placówkami naukowymi na świecie, często byli uznanymi specjalistami.
3. Poradnictwo w PRL
Odbudowa poradnictwa zawodowego po II wojnie światowej w Polsce odbywała się w odmiennych warunkach ekonomicznych i politycznych. Centralne zarządzanie życiem społecznym, politycznym, kulturalnym i ekonomicznym nie wymagało dopisywania do głównych zadań poradnictwa zawodowego, jakichś zadań nowych, ale starym zadaniom nadało nowy sens. Wykonywanie zawodu czyli podjęcie pracy było zaszczytem i obowiązkiem każdego, zaś zadaniem państwa było utworzenie odpowiedniej liczby miejsc pracy, powołanie określonych stanowisk, niezbędnych ze względów ekonomicznych, ale i satysfakcjonujących ludzi zasłużonych dla budowy ustroju, przewidzenie liczby etatów. A więc tu także chodziło o rozmieszczenie właściwych ludzi na właściwych miejscach, ale podstawy tego rozdziału nie koniecznie miały być dostępne poradnictwu zawodowemu, i nie
psychologiczne badania selekcyjne były narzędziem dla jego realizacji.
Doradcy pomagając ludziom przy wyborze zawodu musieli uwzględniać tzw. zawody deficytowe i branże strategiczne dla gospodarki, natomiast wybierając ludzi do zawodów, pamiętać o możliwościach dawania awansu społecznego młodzieży pochodzącej ze środowisk robotniczych i chłopskich. Tym samym prowadzili działanie, które mieściły się w obszarze doboru i wspomagania wyboru, ale sens tych działań uległ destrukcji. Trzeba przy tym dodać, że w/w oczekiwania władz pod adresem poradnictwa zawodowego wprawdzie nie zostały jednoznacznie sprecyzowane w dokumentach, jako zadania priorytetowe, jednakże były przypominane przy ocenianiu działań poradni, w analizach demograficznych i społecznych oraz w badaniach naukowych nad wyborem zawodu, kształceniem zawodowym na szczeblach średnim i wyższym oraz nad awansem społecznym.
Dość słabe wskaźniki wzrostu zainteresowania zawodami deficytowymi i niewielki rozmiar awansu społecznego poprzez wykształcenie(pomimo przyznawania dla młodzieży z niektórych grup społecznych punktów preferencyjnych i różnego typu stypendiów i świadczeń ), mogły ważyć na ocenie poradnictwa zawodowego w skali makro. Gdyby chcieć krótko podsumować zadania poradnictwa zawodowego w PRL, trzeba przyznać, iż utrzymywane było, jak poprzednio, dla wzmocnienia działań organów administracyjnych i organizacji politycznych w procesie sprawowania władzy, jednakże w tym wypadku chodziło nie tyle o włączanie ogółu do procesu budowania organizmu społecznego, ile o podtrzymywanie idei gospodarki planowej i etatyzacji życia społecznego. Jednocześnie warto dodać, że centralnie sterowane poradnictwo zawodowe w PRL, w praktyce zostało znacznie ograniczone. Sprowadzono je bowiem do działu poradnictwa oświatowego dla uczniów w głównej mierze szkół podstawowych. Zlikwidowano bowiem wszystkie zawodowe poradnie społeczne i poradnie prowadzone przez towarzystwa i organizacje ekonomiczne.
4. Współczesne poradnictwo zawodowe.
Czas transformacji ustrojowej i ponowna realizacja dążeń do demokratyzacji życia
charakteryzują się zarówno pewnymi rekonstrukcjami starych idei, jak i pojawianiem się myśli nowych i dotychczas nieznanych. Charakteryzuje się jednak przede wszystkim nowymi warunkami w zakresie sposobów sprawowania władzy, organizacji społecznych struktur, przestrzegania norm prawnych i sposobów prowadzenia publicznego dyskursu, także w przedmiocie poradnictwa zawodowego.
Współczesne poradnictwo zawodowe rozwija się w rzeczywistości dalece
niejednoznacznej, nieklarownej. Zmiany, jakie obecnie zachodzą zarówno w środowiskach lokalnych jak i poszczególnych poradniach, mają charakter nieprzewidywalny, przypadkowy i wcale nie muszą być wyrazem dążenia do osiągnięcia przez nie lepszej organizacji czy wyższego stopnia rozwoju. Zmiany są odpowiedzią na potrzeby rynku i niewiele mają wspólnego z planowaniem przyszłości. Nieaktualna więc stała się obowiązująca dotychczas
zasada przestrzegana przy udzielaniu pomocy wybierającym zawód:
"poznaj rynek pracy, poznaj swoje możliwości, dopasuj się do zawodu, który ma
przyszłość w twoim środowisku".
Dzisiaj nikt nie jest w stanie dokładnie wskazać, jakie zawody mogą mieć przyszłość w danym środowisku, a nawet jakie czynności będą się mieściły pod nazwą zawodów już znanych.
W opozycji do powyższych pytań powstają w Polsce instytucje i poradnie próbujące dopasować tryb swojej działalności do szybko zmieniającego się rynku pracy. W Gdańsku powstało m.in. Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej.
Do zakresu zadań Centrum, która jest wyspecjalizowaną jednostką organizacyjną Wojewódzkiego Urzędu Pracy na prawach wydziału należy:
1. Organizowanie i koordynowanie rozwoju usług poradnictwa zawodowego oraz informacji zawodowej na terenie województwa, a także wspierania działalności klubów pracy:
planowanie rozwoju poradnictwa zawodowego w województwie, popularyzacja poradnictwa zawodowego wśród społeczności województwa, prowadzenia usług w zakresie poradnictwa zawodowego, indywidualnego i grupowego poprzez świadczenie wyspecjalizowanych usług w zakresie planowania kariery zawodowej, z wykorzystaniem metod psychologicznych, zasobów informacji zawodowej oraz technik komputerowych, zbieranie, gromadzenie, aktualizowanie informacji o zawodach, możliwościach kształcenia, doskonalenia kwalifikacji zawodowych oraz przekwalifikowania na lokalnym rynku pracy, upowszechnianie informacji zawodowych ułatwiających wybór zawodu, zmianę kwalifikacji, pozyskanie lub zmianę pracy, prowadzenie usług dla pracodawców w zakresie naboru kandydatów do pracy wymagających szczególnych predyspozycji psychofizycznych, udzielanie pomocy przy tworzeniu i funkcjonowaniu Klubów Pracy



.doc   051.doc (Rozmiar: 66.5 KB / Pobrań: 12)
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
     Forumeria.pl - Najlepsze forum w Polsce
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
Odpowiedz

[-]
Szybka odpowiedź

Disable AutoMedia embedding for this link.   MP3 Playlist

Weryfikacja przeciw botom
Zaznacz pole wyboru znajdujące się poniżej. Ten proces pozwala chronić forum przed botami spamującymi.

Podobne wątki
Wątek: Autor Odpowiedzi: Wyświetleń: Ostatni post
  Poradnictwo zawodowe brunet 0 324 12-27-2010, 20:11
Ostatni post: brunet

Użytkownicy przeglądający ten wątek:

1 gości