Witaj! Rejestracja

CZĘŚĆ OGÓLNA PRAWA ZOBOWIĄZAŃ


Mamy 3 podstawowe działy:

1. obrotu – głównie umowy obligacyjne;
2. rozkładania ciężaru szkód – odpowiedzialność cywilna (zajmuje się sankcjami naruszenia zobowiązania oraz kwestiami naprawienia szkody);
3. bezpodstawne wzbogacenie – służy przywróceniu zachwianej równowagi majątkowej.

Te wszystkie cele gospodarcze osiągane są za pomocą konstrukcji prawnej zobowiązania - zobowiązanie jest stosunkiem prawnym, (węzłem prawnym, jak mówili rzymianie - vinculum iuris), polegającym na tym, że jedna osoba, którą nazywamy wierzycielem może domagać się od drugiej osoby, zwanej dłużnikiem spełnienia świadczenia, a dłużnik ma obowiązek to świadczenie spełnić.
Przedmiotem tego stosunku jest zawsze jakieś świadczenie dłużnika względem wierzyciela - świadczenie – jest to zawsze określone zachowanie dłużnika, które ma zaspokoić określony interes wierzyciela.
Treść zobowiązania – prawa i obowiązki wzajemnie skorelowane – obowiązkowi dłużnika co do spełnienia świadczenia towarzyszy uprawnienie wierzyciela do żądania spełnienia tego świadczenia. Z jednej strony mamy dług (czyli obowiązek spełnienia świadczenia), a z drugiej korelat długu w postaci wierzytelności, a więc prawa podmiotowego (roszczenie – a więc szczególne prawo podmiotowe – o spełnienie świadczenia).
Wierzyciel dysponuje wierzytelnością (prawo podmiotowe względne – skuteczne inter partes, między stronami).
Konieczną cechą stosunku zobowiązaniowego jest określoność stron – najpóźniej w chwili powstania zobowiązania muszą być wskazane kryteria, które pozwolą określić strony stosunku, pozwolą na ich identyfikację.
Przedmiotem zobowiązania jest zawsze jakieś zobowiązanie a nie rzecz (ta może być przedmiotem świadczenia).
Wierzytelność jako prawo podmiotowe składa się przede wszystkim z roszczenia – najczęściej będzie to jakaś wiązka roszczeń, powiązana np. funkcją ekonomiczną – np. przy sprzedaży mamy obowiązek przeniesienia własności rzeczy oraz obowiązek jej wydania, które razem służą temu by dać do dyspozycji pełnię władztwa gospodarczego jak i prawnego kupującemu.
Wierzytelność skuteczna jest inter partes, ale są od tego pewne wyjątki:
Są wypadki rozszerzonej skuteczności wierzytelności:
• wierzytelność z tytułu najmu, np. roweru – jako najemca mamy prawo względne wobec wynajmującego. Jeżeli jednak osoba trzecia nam ten rower zabierze – jako najemca nie możemy żądać by osoba trzecia nam ten rower zwróciła (nasze prawo jest bowiem tylko względnie skuteczne). Wobec tego musimy zwrócić się do wynajmującego i on będzie mógł domagać się od osoby trzeciej wydania roweru (będzie miał np. roszczenie windykacyjne). Ale ustawodawca przewiduje wyjątki przy najmie lokalu, gdzie chodzi o istotne życiowe interesy najemcy – do ochrony praw najemcy do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Ustawodawca rozszerza więc skuteczność wierzytelności z tytułu najmu (ale najmu lokalu) na inne osoby - jest to przypadek wierzytelności z rozszerzoną skutecznością;
• jeżeli osoba trzecia, wiedząc że ktoś jest wierzycielem podejmuje działania uniemożliwiajże realizację tej wierzytelności. Jeżeli osoba trzecia podjęłaby tego rodzaju szkodzące działanie świadomie, będziemy mieli przypadek szkody wyrządzonej z winy tego działającego i narodzi się odpowiedzialność cywilna, odszkodowawcza (art. 415);
• art. 59 k. c. – np. ktoś dokonał podwójnej sprzedaży rzeczy (wczoraj zawarł umowę bez wydania rzeczy, dzisiaj z inną osobą zawarł taką samą umowę, ale już z wydaniem rzeczy) – druga umowa czyni niemożliwym wykonanie pierwszej. Wierzyciel (pierwszy) będzie mógł żądać uznania drugiej umowy za bezskuteczną w stosunku do niego (pod warunkiem że strony o jego roszczeniu wiedziały, albo jeżeli umowa była nieodpłatna). Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia.

Są też w obrocie prawnym różnego rodzaju sytuacje kiedy mówimy że powstają określone powinności powszechne (takie które obciążają właściwie wszystkich którzy znajdują się w określonej sytuacji – ale nie jest tutaj z góry określona osoba dłużnika, nie jest też określona osoba wierzyciela, co więcej nie zawsze określone jest konkretne zachowanie – mówimy np. o powinności dokładania należytej staranności, ostrożności w ruchu drogowym, etc.).
Należy więc powinności powszechne odróżnić od zobowiązania które musi być skonkretyzowane podmiotowo i przedmiotowo (co do treści obowiązków). Należy również odróżnić zobowiązanie jako vinculum iuris (stosunek prawny) od różnego rodzaju sytuacji, w których mówimy o zobowiązaniu w znaczeniu towarzyskim, moralnym – ale nie prawnym, np. jeśli umówiliśmy się ze znajomymi że przyjdziemy do nich na obiad – powstaje porozumienie stron, ale nie jest to umowa w rozumieniu prawa cywilnego. Porozumienie to ma charakter pozaprawny – przede wszystkim nie ma intencji stron ażeby wywołać skutki prawne – jest to sytuacja typowo towarzyska. Możemy co najwyżej powiedzieć że powstaje zobowiązanie o charakterze towarzyskim, grzecznościowym.
Czasami, zwłaszcza w stosunkach obrotu profesjonalnego, porozumienia pozaprawne są jednak w pewnym sensie instytucjonalizowane i nabierają mocy zbliżonej do zobowiązań prawnych – tzw. gentlemen agreements - porozumienia między przedsiębiorcami co do pewnych zachowań/praktyk – mogą mieć one skutki zbliżone do skutków prawnych.
Co dzieje się gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w sposób dobrowolny? Wierzytelność jest prawem podmiotowym, a więc naruszenie zobowiązania przez dłużnika, przez to że odmawia on spełnienia świadczenia, albo spełnia je nienależycie, powoduje że wierzyciel może żądać ochrony prawnej - może zwrócić się do sądu, aby ten zasądził świadczenie, którego dłużnik dobrowolnie nie spełnił i jeżeli sąd wyda wyrok zasądzający i wyrok ten uprawomocni się, wierzyciel będzie mógł wszcząć egzekucję, a więc uruchomić mechanizm przymusowego zaspokojenia (i poprzez komornika wszczyna się egzekucję i uruchamia przymusowe zaspokojenie).
Egzekucja kierowana jest przeciwko majątkowi dłużnika, długowi towarzyszy bowiem odpowiedzialność, a więc podległość majątku dłużnika egzekucji. Co do zasady dłużnik odpowiada całym swoim majątkiem (odpowiedzialność osobista). Odpowiedzialność osobista dłużnika czasami podlega ograniczeniom:
I. dłużnik może odpowiadać całym swoim majątkiem, ale tylko do oznaczonej wartości – odpowiedzialność ograniczona pro viribus patrimonii;
II. dłużnik może odpowiadać, ale tylko z określonej części swojego majątku – ta część majątku stanowi na ogół wyodrębnioną masę majątkową – np. spadkobierca do chwili przyjęcia spadku odpowiada za długi spadkowe tylko ze spadku – czyli spadek jest do chwili jego przyjęcia wyodrębnioną masą w majątku spadkobiercy - jest to odpowiedzialność ograniczona cum viribus patrimonii.
Istnieje również odpowiedzialność rzeczowa za dług – powstaje ona w razie ustanowienia hipoteki lub zastawu, albo innego prawa zabezpieczającego. W tym wypadku oznaczo

To TYLKO CZESC MATERIALU, CAŁOŚĆ DOSTĘPNA DO ŚCIĄGNIĘCIA PO ZALOGOWANIU LUB REJESTRACJI


.doc   Zobowiązania - część ogólna - cz. 1 {353 - 414}.doc (Rozmiar: 637 KB / Pobrań: 101)
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
     Forumeria.pl - Najlepsze forum w Polsce
▬▬▬▬▬▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬▬▬▬▬▬
Odpowiedz

[-]
Szybka odpowiedź

Disable AutoMedia embedding for this link.   MP3 Playlist

Weryfikacja przeciw botom
Zaznacz pole wyboru znajdujące się poniżej. Ten proces pozwala chronić forum przed botami spamującymi.

Podobne wątki
Wątek: Autor Odpowiedzi: Wyświetleń: Ostatni post
  HISTORIA PRAWA brunet 0 516 11-28-2010, 12:04
Ostatni post: brunet
  Historia prawa prywatnego brunet 0 444 11-28-2010, 12:02
Ostatni post: brunet
  HISTORIA PRAWA PRYWATNEGO – ŚREDNIOWIECZE brunet 0 765 11-28-2010, 12:01
Ostatni post: brunet
  HISTORIA PRAWA KARNEGO brunet 0 472 11-28-2010, 12:01
Ostatni post: brunet
  Tworzenie prawa, Źródła prawa brunet 0 678 11-28-2010, 11:44
Ostatni post: brunet

Użytkownicy przeglądający ten wątek:

1 gości